Inventory Turnover Ratio (อัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลัง) คืออะไร? สูตร วิธีคำนวณ และ Benchmark

Inventory Turnover Ratio คืออะไร?

Inventory Turnover Ratio คือจำนวนครั้งที่สินค้าคงคลังถูกขายหรือใช้หมดและเติมใหม่ในช่วงเวลาที่กำหนด (มักคำนวณรายปี) เป็นตัวชี้วัดประสิทธิภาพในการบริหารสินค้าคงคลัง

ทำไม Inventory Turnover Ratio ถึงสำคัญ?

Inventory Turnover ที่สูงหมายถึงบริษัทขายสินค้าได้เร็ว ไม่มีสต็อกค้าง ลดต้นทุนในการจัดเก็บ ในขณะที่ Turnover ที่ต่ำอาจหมายถึงสินค้าล้าสมัย สต็อกมากเกินไป หรือยอดขายลดลง

สูตรคำนวณ Inventory Turnover Ratio

Inventory Turnover = ต้นทุนสินค้าขาย (COGS) ÷ สินค้าคงคลังเฉลี่ย
สินค้าคงคลังเฉลี่ย = (สต็อกต้นงวด + สต็อกปลายงวด) ÷ 2

ตัวอย่างการคำนวณ:
ตัวอย่าง: COGS = 12 ล้านบาท/ปี, สินค้าคงคลังเฉลี่ย = 2 ล้านบาท
Inventory Turnover = 12 ÷ 2 = 6 รอบ/ปี (หมุนเวียนทุก 2 เดือน)

ค่ามาตรฐาน (Benchmark)

แตกต่างตามอุตสาหกรรม: ค้าปลีก 8-12 รอบ, การผลิต 4-8 รอบ, ร้านอาหาร 12-24 รอบ, ยา/เวชภัณฑ์ 6-10 รอบ

ข้อดีของ Inventory Turnover Ratio

• วัดประสิทธิภาพการบริหารสต็อกได้ชัดเจน
• ช่วยลด Carrying Cost (ค่าจัดเก็บ, ค่าประกัน, ค่าเสื่อม)
• สะท้อนความสามารถในการทำนายอุปสงค์ (Demand Forecasting)
• สัมพันธ์กับ Cash Flow — Turnover สูง = เงินสดหมุนเร็ว

ข้อจำกัดของ Inventory Turnover Ratio

• Turnover สูงเกินไปอาจหมายถึงสต็อกไม่พอ (Stockout Risk)
• ค่าอาจถูกบิดเบือนจากสินค้าตามฤดูกาล
• ไม่ได้แยกแยะระหว่าง Fast-moving และ Slow-moving items
• การใช้ค่าเฉลี่ยอาจไม่สะท้อนสถานการณ์จริงที่แกว่งมาก

Best Practices ในการใช้ Inventory Turnover Ratio

1. วิเคราะห์ Turnover ตาม SKU/Product Category ไม่ใช่แค่ภาพรวม
2. ใช้ ABC Analysis จัดกลุ่มสินค้า (A=สูง, B=กลาง, C=ต่ำ)
3. ติดตาม Days Sales of Inventory (DSI) ควบคู่กัน
4. ทบทวน Safety Stock และ Reorder Point เป็นประจำ
5. ระบุและจัดการ Dead Stock (สินค้าที่ไม่เคลื่อนไหว) อย่างสม่ำเสมอ

ตำแหน่งที่ใช้ Inventory Turnover Ratio

ตัวอย่าง Job Description และ KPI ของตำแหน่งที่เกี่ยวข้อง:

• ตัวอย่าง Job Description และ KPI ของตำแหน่ง Warehouse / Logistics Staff
• ตัวอย่าง Job Description ของตำแหน่ง Senior Warehouse Manager
• ตัวอย่าง Job Description และ KPI ของตำแหน่ง Head of Retail Operation
• ตัวอย่าง Job Description ของตำแหน่ง Senior Inventory Control
• ตัวอย่าง Job Description และ KPI ของตำแหน่ง Purchasing Manager

---

หากคุณกำลังมองหาเครื่องมือที่ช่วยในการติดตามและประเมินผล KPI อย่างเป็นระบบ EsteeMATE มี Features ที่จะช่วยให้คุณจัดการ KPI ให้กับพนักงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ ที่นี่